Jak zrobić wentylację, jak nie ma komina?

Wentylację bez komina zapewnia się przez montaż wentylacji mechanicznej, najczęściej w wersji decentralnej. Pojedynczy rekuperator ścienny wymienia wtedy powietrze przez jeden otwór w ścianie zewnętrznej, bez budowania kanałów i szybów charakterystycznych dla tradycyjnego komina. Rozwiązanie sprawdza się zarówno w nowych, szczelnych domach projektowanych od razu bez komina, jak i w mieszkaniach w blokach, gdzie dostęp do istniejącego pionu wentylacyjnego jest niemożliwy.

W skrócie

Wentylację bez komina zastępuje rekuperator decentralny lub ścienny montowany przez pojedynczy przewiert w ścianie, bez sieci kanałów.
Orientacyjne zapotrzebowanie na świeże powietrze to 20 do 30 metrów sześciennych na godzinę na osobę, zależnie od kubatury pomieszczenia.
Model ZENair SERENO odzyskuje do 97% ciepła z wywiewanego powietrza przy poborze mocy zaledwie 7,8 W i pracy poniżej 32,7 dB.
W blokach i kamienicach przewiert pod czerpnię i wyrzutnię zwykle wymaga zgody wspólnoty.

Spis treści

Dlaczego w bloku i w nowym domu brakuje komina?

Brak komina ma dziś dwie różne przyczyny, zależnie od typu i wieku budynku. W nowych, energooszczędnych domach komina zwyczajnie się nie projektuje, bo szczelna konstrukcja współpracuje z rekuperacją, czyli mechaniczną wymianą powietrza z odzyskiem ciepła, zamiast z wentylacją grawitacyjną opartą na różnicy ciśnień i temperatur. W blokach i kamienicach pion wentylacyjny zwykle istnieje, tylko konkretne pomieszczenie nie ma do niego dostępu, bo powstało z przebudowy innego lokalu albo leży zbyt daleko od szybu. Dobór lokalizacji na ścianie to pierwszy krok dalszego montażu.

Centralna czy decentralna rekuperacja bez komina?

Bez komina i miejsca na kanały sensowna jest praktycznie tylko rekuperacja decentralna, bo centrala wymaga kanałów do każdego pomieszczenia i osobnej przestrzeni technicznej, najczęściej w miejscu dawnego szybu. Rekuperacja decentralna działa inaczej, bo każda jednostka pracuje niezależnie i wymienia powietrze bezpośrednio przez ścianę, na której jest zamontowana. Różnica dotyczy też awaryjności, bo w systemie z centralą uszkodzenie jednego elementu potrafi wyłączyć wymianę powietrza w całym budynku, a w systemie decentralnym awaria dotyczy tylko jednego pomieszczenia. Ten argument pojawia się u nas najczęściej przy rozmowach o starszych blokach.

Jak wygląda montaż rekuperatora ściennego krok po kroku?

Montaż zaczyna się od wyboru miejsca na ścianie zewnętrznej, a kończy na teście przepływu powietrza i instruktażu użytkownika. Procedura pomija budowę kanałów i szybów, które towarzyszą kominowi. Poniżej kolejne etapy.

Sprawdź pomieszczenie i wybierz lokalizację na ścianie zewnętrznej.
Ustal trasę przewiertu i wyklucz kolizje z instalacjami w ścianie.
Wykonaj przewiert i zamontuj czerpnię oraz wyrzutnię.
Poprowadź zasilanie bez rozprowadzania kanałów po pomieszczeniu.
Zamontuj urządzenie i sprawdź szczelność instalacji.
Skonfiguruj tryby pracy i przetestuj przepływ powietrza oraz poziom hałasu.

Na końcu pokazujemy domownikom obsługę pilota lub aplikacji oraz reakcję na alert o filtrze. Krótki instruktaż ogranicza późniejsze pytania. Od konserwacji zależy, jak długo urządzenie utrzyma wydajność.

Ile świeżego powietrza potrzeba na osobę w pokoju?

Orientacyjnie jedna osoba potrzebuje 20 do 30 metrów sześciennych świeżego powietrza na godzinę, zależnie od kubatury i liczby domowników. Do pojedynczego pokoju, na przykład sypialni, dobrze sprawdza się ZENair SERENO, który odzyskuje do 97% ciepła z wywiewanego powietrza przy poborze mocy 7,8 W. Pracuje przy tym poniżej 32,7 dB, więc w nocy praktycznie nie słychać jego pracy.

W większych pomieszczeniach, 15 do 50 metrów kwadratowych, lepiej sprawdza się ZENair COMBO z ośmioma poziomami pracy. Filtracja HEPA, czyli filtr wysokiej skuteczności, redukuje w nim pyły PM2.5 nawet o 99%. Silnik bezszczotkowy DC zapewnia niższe zużycie energii.

Wybierz SERENO do sypialni, gabinetu lub pokoju dziecka.
Postaw na COMBO w salonie lub pomieszczeniu z więcej niż dwoma domownikami.
Rozważ dwie jednostki w parze przy pełnym zbilansowaniu nawiewu i wywiewu.

Jedna jednostka czy para rekuperatorów w jednym pokoju?

Jedna jednostka wystarcza w większości pomieszczeń, bo pracuje cyklicznie, na przemian nawiewając i wywiewając powietrze. Para jednostek ma sens tam, gdzie zależy na stałym, zbilansowanym przepływie, bo jedna stale nawiewa, a druga stale wywiewa. Przy pojedynczym rekuperatorze przez kilkadziesiąt sekund pomieszczenie zasilane jest świeżym powietrzem, a potem urządzenie przełącza się na wywiew. Różnica bywa odczuwalna nocą, gdy nawet chwilowa przerwa w nawiewie bywa zauważalna w sypialni.

Czy montaż bez komina obejdzie się bez zgody wspólnoty?

Nie zawsze, a w blokach i kamienicach praktycznie nigdy. Ściana zewnętrzna jest częścią wspólną budynku, więc otwory na czerpnię i wyrzutnię zwykle trzeba zgłosić zarządcy lub wspólnocie, nawet bez kanałów i ingerencji w strop. To zgłoszenie warto załatwić na starcie, bo poprawka po montażu oznacza dodatkowy przewiert.

W domu jednorodzinnym sytuacja jest prostsza, bo właściciel decyduje o własnej elewacji samodzielnie. Najczęściej wystarczy dopilnować przepisów o odległości otworu od granicy działki lub okien sąsiada. Pytanie o zgodę wspólnoty zadajemy klientowi z bloku jeszcze przed wyceną.

Rekuperacja, wentylacja wywiewna czy nawiewniki?

Wybór zależy od tego, czy liczy się odzysk ciepła, czy tylko wymiana powietrza najniższym kosztem. Trzy rozwiązania różnią się zakresem ingerencji i oszczędnościami na ogrzewaniu. Zestawienie poniżej pokazuje różnice.

Rozwiązanie	Odzysk ciepła	Ingerencja	Zastosowanie
Rekuperacja decentralna	Tak, np. SERENO do 97%	Jeden przewiert, w blokach zgoda wspólnoty	Sypialnie, gabinety, salony
Wentylacja wywiewna	Nie, ciepło tracone	Mniejsza, czasem wystarczy istniejący otwór	Łazienki, kuchnie, pomieszczenia gospodarcze
Nawiewniki okienne lub ścienne	Nie	Mały otwór, najmniej formalności	Rozwiązanie tymczasowe

W pomieszczeniach mieszkalnych rekuperacja decentralna zwraca się dzięki oszczędnościom na ogrzewaniu. W łazienkach czy pomieszczeniach gospodarczych często wystarcza prostsza wentylacja wywiewna. Nawiewniki traktujemy zwykle jako rozwiązanie przejściowe przed rekuperacją.

Jak rozpoznać, że rekuperator bez komina wymaga przeglądu?

Cztery sygnały mówią o tym wyraźnie: spadek wydajności, wzrost hałasu, nieprzyjemne zapachy i alert o filtrze w aplikacji. Każdy z osobna bywa niegroźny. Ich połączenie zwykle oznacza, że pora na przegląd.

Sprawdzaj i wymieniaj filtry zgodnie z zaleceniami producenta i aplikacji.
Czyść okresowo wymiennik ciepła, żeby zachować deklarowaną wydajność.
Kontroluj uszczelnienia oraz drożność czerpni i wyrzutni na elewacji.
Reaguj od razu na wzrost hałasu lub spadek przepływu, bo to pierwsze objawy usterki.

Regularna konserwacja ma szczególne znaczenie tam, gdzie nie ma komina jako zapasowej drogi wymiany powietrza. Cała wentylacja zależy wtedy od jednego, sprawnie działającego urządzenia. Dlatego traktujemy przegląd rekuperatora jako element utrzymania budynku.

Podsumowanie

Bez komina najlepiej sprawdza się rekuperacja decentralna lub ścienna, montowana przez pojedynczy przewiert w ścianie zewnętrznej.
Orientacyjne zapotrzebowanie to 20 do 30 metrów sześciennych świeżego powietrza na godzinę na osobę.
W blokach i kamienicach przewiert pod czerpnię i wyrzutnię zwykle wymaga zgody wspólnoty, nawet bez sieci kanałów.
Regularna wymiana filtrów i kontrola uszczelnień decydują o tym, jak długo rekuperator utrzyma wydajność i cichą pracę.